ÔNG LÃO NGỒI DƯỚI HIÊN NHÀ

ÔNG LÃO NGỒI DƯỚI HIÊN NHÀ

Truyện ngắn của Bế Mạnh Đức

1. Không nhớ là từ bao giờ, nhưng cứ mỗi lần đi ngang qua chỗ ấy tôi lại thấy ông lão lặng lẽ ngồi dưới hiên ngôi nhà đó. Nằm một mình nằm giữa vùng cỏ xanh nhưng tôi không thấy vẻ cô đơn từ nó, trái lại,cái cảm giác gần gũi, thân thiết bao quanh ngôi nhà luôn khiến tôi nhẹ lòng.

Vào những ngày Đông hửng nắng, ông lão, với tấm áo bông to sù ngồi giữa cái vệt nắng vàng sậm, từ lâu đã trở nên thân thuộc với tôi. Dù vậy, tôi chưa bao giờ nhìn rõ mặt ông, đôi mắt lại càng không, vì có thể thời gian đi qua đó quá ngắn, mà cũng có thể tôi không chủ tâm, chỉ biết rằng ông lão hay trông về một hướng và ánh mắt ấy rất xa xăm, nhưng tuyệt nhiên chẳng có chút ưu tư nào cả, có vẻ như mọi thứ không tồn tại trong cái nhìn ấy.

Có đôi lần khi đã đi qua rồi tôi bỗng ngoái lại, giống như những khi chợt trông thấy một giai nhân ngang qua mình, tôi cứ chờ một cái liếc mắt từ phía ấy, nhưng ông lão vẫn dửng dưng. Nhiều lúc tôi đồ rằng lão đã mất cảm giác, hay ít ra là mất trí nhớ, chẳng còn biết gì xung quanh, nhưng rồi ý nghĩ đó nhanh chóng bay đi vì cái dáng ngồi ấy, gương mặt ấy, cả đôi mắt tôi chưa một lần trông tỏ nữa, tất cả đều cho tôi một xúc cảm lạ lùng, nó giống như sự bình yên hiếm có trong cuộc đời.

2. Ta biết mi đang nghĩ gì,có phải mi từng cho rằng ta là một lão già tật bệnh, ngồi đó chẳng hơn gì đống cỏ khô ngoài bãi sông sau vụ mùa. Rằng ta có cũng được mà chẳng cũng không sao! Ồ không, chắc chắn không, cái lưng mi đã cho biết tất cả, nó bảo rằng không phải vậy, và ta còn thấy mi đang mang một dấu hỏi rất lớn về ta.

Ta biết vậy vì ngày nào nào mi chẳng đôi lần qua đây, có hôm mi vừa đi vừa khe khẽ hát một khúc tình ca xưa cũ nào đó, rất có thể lúc ấy mi vừa ứng được chút tiền còm. Còn khi nào mi chậm chạp bước, vừa đi vừa ngẫm ngợi, cái đầu nặng nề cúi xuống như đang kéo cả thân mình, hẳn làmi mới bị cho thôi việc, vì cái tội cãi lại cấp trên mãi không sữa được.

Ta lại còn biết rằng đã hơn năm nay mi chỉ nằm dài bám váy vợ, một cô nàng chăm chỉ và rất yêu người đàn ông của mình. Ta biết vậy vì cứ vào mỗi chiều muộn, ta lại thấy ánh mắt của cô ấy lấp lánh vui vì sắp được gặp chồng.

Còn mi.

Hẳn là vậy rồi, mi vẫn cho rằng lẽ ra với tài năng của mình thì mi phải ở một nơi khác, một chỗ nào đó chỉ toàn là những bậc quyền quý, những tài tử giai nhân, những nhà cao cửa rộng, lên xe xuống ngựa, chứ chẳng phải quanh quẩn trong cái căn nhà cấp bốn cũ rích rêu xanh có giàn mướp lưa thưa trái mỗi độ Thu về nọ.

Rồi có khi cao hứng mi lôi giấy bút ra tập ghép vần và gọi đó là thơ, những con chữ thờ ơ nông cạn cũng giống như cái tầng tư duy của ngươi vậy, ta không trách gì ngươi vì ta biết dù có cố thế nào đi nữa mi cũng chẳng qua nổi nó đâu. Cái mà ai cũng phải sống cùng với nó, có khác chăng là có người thì nhìn hoặc cảm thấy nó, nhưng có người không bao giờ biết đến nó, tội nghiệp thay cho những ai như thế.

Lại có người còn tự xây cho mình cái bức tường thành ấy để rồi mãi mãi chỉ ngồi trong đó mà biết vậy, mà yên tâm vậy.

Ta lại còn nghe nói mi chưa bỏ được cái tật chắp tay sau đít vừa đi quanh nhà vừa đọc cái mớ chữ lộn xộn nọ bằng chất giọng khê nồng hiếm có, cũng may,chỉ có vài tay bạn nhậu là phải chịu đựng mà thôi.

Như thế đã đủ chưa?

3. Bẵng đi mấy hôm, tôi không thấy lão đâu, cái hiên nhà trở nên trống vắng lạ thường, nắng vẫn chiếu xiên xiên nơi ấy, cái bức tường màu trắng, có lẽ là vôi vẫn bừng lên mỗi ráng chiều.

Ông lão đi đâu.

Tại sao tôi không dừng lại gõ cửa và hỏi, nhưng để làm gì, tôi với lão có quen biết nhau đâu, những người trong căn nhà ấy sẽ cho rằng tôi điên, hẳn vậy. Có thiếu gì những chuyện người ta phải làm, phải nghĩ, nhiều lắm, những hóa đơn từ tháng trước chưa thanh toán, khoản nợ đã đến kỳ đáo hạn... còn nếu chủ nhà là một người phụ nữ đẹp thì rất có thể chị ấy đang phân vân về lời đề nghị đổi tình để lên chức trưởng phòng  mà hơn tháng nay lão sếp già vẫn đem ra gạ gẫm. Rồi cái hóa đơn viết khống đang chờ duyệt, lại còn vụ chuyển công tác cho đứa em từ huyện ra thành phố nữa chứ...Đau đầu lắm, hơi đâu mà đi tiếp một gã gàn dở đến chỉ để hỏi thăm - một người không quen.

Nhưng chẳng hiểu sao tôi vẫn muốn biết ông lão đã đi đâu.

Một tuần nữa lại trôi qua, thực ra tôi cũng chẳng để ý xem có phải thế không vì đối với tôi ngày tháng không phải là thứ đáng lưu tâm, chỉ là vì hôm nay vợ tôi không đi làm, cô nàng dậy muộn sau một đêm hoang dại và nói với tôi rằng giá như lần nào cũng vậy, rồi lại nằm ườn ra, lười biếng.

Mưa.

Bên cửa sổ tôi ngồi một mình nhìn ra ngoài, cả một khoảng sân ướt. Có khi nào ai đó nhìn mưa mà thấy ấm trong lòng, chắc không, vì mưa thường lạnh, lại còn gió nữa, ôi cơn mưa mùa Đông.

4. Đúng vậy! Chẳng có ai nhìn mưa mà thấy ấm cả, ta đây đã bao lần cùng mưa, có cơn mưa ấu thơ liêu xiêu dáng mẹ trên bờ ruộng mỏng sau buổi chợ chiều. Ta chỉ chăm chăm đòi quà mà chẳng thấy áo mẹ đã ướt cả, môi xám đi vì lạnh, cũng chẳng biết rằng những đồng tiền cuối cùng chỉ đủ để mua vài bơ gạo tháng ba cho cả nhà vào cái buổi chiều mưa lạnh ấy.

Lại có cơn mưa rừng của những ngày trai trẻ vượt Trường Sơn, chả lo mình chỉ sợ ướt lá thư của cô bạn nghèo nhà ở cuối thôn mà bạn ta chưa kịp đọc thì đã vội nằm xuống. Mi có biết không?

À chắc mi đang hỏi rằng ta đi đâu?

Ta có đi đâu. Ta đang ở đó thôi, chỉ là mi không tỏ? Hay mi chỉ thấy cái vệt nắng vàng trát lên nền vôi trắng ấy, mi tưởng rằng đã thấy ta nhưng thực tình mi chỉ thấy hình dáng ta mà thôi, và rõ ràng mi chưa một lần nhìn thấu và đặc biệt nhất ấy là mi chẳng biết ta là ai.

Nhưng mà thôi, trời vẫn đang mưa mà, hãy kiên nhẫn thêm một chút, mà không thì rồi nắng cũng sẽ lên, lúc ấy, hẳn là mi sẽ lại khoác bộ cánh mà mi cho là được nhất lên người, lặng lẽ tìm cái ổ khóa đã rất cũ, rồi đi.

5. Tôi đi thật, nhưng không đợi đến khi trời nắng, mưa vẫn rơi, nhẹ thôi song dai dẳng mịt mờ, đến độ tôi cũng chẳng biết khi nào thì hết.

Trong làn xám xịt ấy tôi lại thấy căn nhà nhỏ màu trắng nọ vẫn không cô đơn, nó tỏa ra một sự ấm áp từ bên trong, tất nhiên là tôi chẳng thấy ai trước hiên nhà. Có một nỗi buồn không hiểu từ đâu bỗng xâm chiếm tâm can tôi, nó lặng lẽ tràn vào rồi ứa ra thành những giọt nước mắt, giá có ai nhìn thấy tôi lúc đó, một gã nhếch nhác cầm ô đứng dưới mưa bên đường hẳn họ sẽ lắc đầu ngán ngẩm.

Hồi lâu, có tiếng chuông chùa ở đâu vọng lại, êm đềm xa vắng, báo rằng đã đến lúc thu không, muộn rồi, ngày sắp tàn.

Tôi lặng lẽ quay mình, đi ngược lại con đường ban nãy, vẫn mưa. Được vài bước tôi ngoảnh lại, vô thức thôi vì nào có ai ở đó. Nhưng thật kỳ lạ, chính vào cái khoảng khắc ấy tôi bỗng thấy trong làn mưa cái mái hiên đầy nắng có một người đang ngồi đó với cái nhìn vô định, xa xăm.

Là tôi.

Hết.